Online dünyanın sunduğu kolaylıklar her geçen gün artsa da, bu pratiklik çoğu zaman pahalı bir yanılgıya dönüşebiliyor. Avrupa Tüketici Merkezi (EVZ) Almanya, son dönemde hızla çoğalan “ara portallara” karşı vatandaşları uyardı. Bu siteler, resmi kurumların hizmetlerini sunduğunu iddia ederek vatandaşları yüksek ücretler ödemeye yönlendiriyor.
EVZ Eş Direktörü ve hukukçu Karolina Wojtal, şikâyetlerde ciddi bir artış yaşandığını belirterek,
“Bu tür olayların sayısı artıyor ve özellikle etkilenen alanlar giderek genişliyor. Ücret, hizmet için değil; ‘sözde kısayol’ için alınıyor,” dedi.
Şikâyetler çarpıcı rakamlarla dolu:
Ücretsiz yapılabilen adres değişikliği işlemleri için yaklaşık 40 euro,
24,90 euroya yapılabilen Nachsendeauftrag (yönlendirme hizmeti) için 160 eurodan fazla,
Çocuk parası başvurusu için 29,99 euro,
Flensburg trafik puan sorgulaması,
Vize ve kayıt başvuruları,
Hatta otoyol vinyetleri bile yüksek ücretlerle “aracı portallar” üzerinden yapılıyor.
Sitelerin çoğu, resmi kurumların tasarımlarını andıran bir görünümle çalışıyor. “Kolay, hızlı, online” gibi sloganlarla güven hissi yaratıyorlar. Ancak resmi yoldan ücretsiz veya çok daha ucuza yapılabilecek işlemler için vatandaşlar farkında olmadan yüzlerce euro ödüyor.
Wojtal’a göre, bu sitelerin kapatılması her zaman mümkün değil:
“Pahalı olmaları onları otomatik olarak yasa dışı yapmaz. Ancak resmi kurum izlenimi veriyorlarsa, bu aldatıcıdır ve hukuken sorun teşkil eder.”
Birçok portalın AB dışındaki firmalara ait olması iade süreçlerini de zorlaştırıyor.
Bazı durumlarda sorun sadece para değil:
Yanlış adrese bildirim yapılması, yanlış portal üzerinden alınmış elektronik seyahat izni (ETA) gibi hatalar, vatandaşların postalarını kaybetmelerine veya seyahat sırasında sınırdan geri çevrilmelerine bile neden olabiliyor.
EVZ, vatandaşların mağdur olmaması için birkaç kritik noktaya dikkat çekiyor:
Arama sonuçlarında reklam olup olmadığına bakın: Resmi kurumlar nadiren reklam verir.
İmpressum (künyeye) göz atın: Resmi kurum adları “GmbH”, “LLC”, “S.L.” gibi uzantılarla bitmez.
Yerellik kontrolü yapın: Birçok işlem yerel kurumlara aittir – bulunduğunuz şehrin resmi sitesini kontrol edin.
Gerçekçi ücretler: Resmi hizmetler ücretsiz ya da düşük ücretlidir.
Bir işlemden emin olmayanlar için en güvenli yöntem, her zaman kurumun kendi web sayfasından başvuru yapmaktır.
Artan şikâyet sayısı dijital ortamda yapısal bir sorun olduğuna işaret ediyor. Resmi siteler ile ücretli ara portallar arasındaki fark çoğu zaman belirsizleşiyor.
Wojtal uyarıyor:
“Tek tıklamayla hızlıca halledildi zannedilen işlemler, uzun ve pahalı bir sürece dönüşmesin diye her başvurudan önce ikinci kez kontrol etmek şart.”