Müzelerin herkes için erişebilir olmasına yönelik çalışmalar yürüten Bongo Art Project ile işitenler ve işitme engelliler arasındaki dil engelini kırmak için faaliyet gösteren Hadi İşaret’in hazırladığı İşaret Dili Müze Sanat Sözlüğü, 10 Mayıs Engelliler Günü’nde kamuoyunun erişimine açılacak. Öncelikli olarak Ankara Resim ve Heykel Müzesi’ndeki eserlere yer verilen proje ile Türkiye’deki tüm sanat müzelerindeki eserlerin işaret dili ile anlatılması planlanıyor.
Bongo Art Project ve Hadi İşaret, Cumhuriyet’in yüzüncü yılında Cumhuriyet dönemindeki sanat eserlerini işaret dili ile anlatmayı hedefleyen bir proje başlattı. Haziran 2022’de bir araya gelen iki sosyal girişim, işitme engelli kişilerin müzelerden yararlanabilmesini amaçlıyor.
Bongo Art Project’ten bugün yapılan açıklamada, ilk olarak Ankara Resim ve Heykel Müzesi’nde bulunan ve Cumhuriyet döneminde yapılmış 50 sanat eserinin anlatımı için Türk İşaret Dili’nde ihtiyaç duyulan 230 işaret dili sanat teriminin belirlendiği kaydedildi. Dil bariyerini aşmak için başlatılan ve 6 ay süren ‘İşaret Dili Müze Sanat Sözlüğü’ projesi kapsamında 4 işaret dili editörü, 2 işitme engelli sanatçı, 2 işaret dili tercümanı ve 2 sanat tarihi uzmanından oluşan ekip ile sanat sözlüğü tamamlandı. Tüm sürecin Avrupa Birliği (AB) Türkiye Delegasyonu Sivil Düşün Programı’nın desteği ile tamamlandığı kaydedilerek, seçilen sanat eserlerinin oluşturulan terimlerle işaret diline çevrildiği belirtildi. Açıklamada şunlar kaydedildi:
“10 MAYIS ENGELLİLER GÜNÜ’NDE İŞARET DİLİ MÜZE SANAT SÖZLÜĞÜ HERKESİN ERİŞİMİNE AÇILACAK”
“23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’ndaki ilk paylaşımları ile duyurdukları süreçlerine, 10 Mayıs Engelliler Günü’nde İşaret Dili Müze Sanat Sözlüğü’nü sosyal medya hesaplarından herkesin erişimine açarak devam ediyorlar. Sanat sözlüğündeki kelimelerle başladıkları projelerinde, öncelikli olarak Ankara Resim ve Heykel Müzesi’ndeki eserler anlatılıyor. Ekip, projenin ilerleyen süreçlerinde Türkiye’deki tüm sanat müzelerini anlatarak erişilebilirlik sınırlarını genişletmeyi planlıyor. Ekibin öncelikli amacı, farklı sanat dallarına ait eserlerin de anlatılabilmesi adına müze sanat sözlüğünü genişletmek. Sonrasında da sanat müzelerini tamamen erişilebilir kılmak.
SİBEL ŞENGÜN: İLK ETAPTA ON BİN İŞİTME ENGELLİ VE SAĞIR KİŞİYE ULAŞMAYI HEDEFLİYORUZ
Ekip, sadece dijital alanda değil, aynı zamanda fiziksel alanda da müze erişilebilirliği üzerine çalışmaya devam ediyor. Bu kapsamda ilk olarak 18 Mayıs Uluslararası Müze Günü’nde, Ankara Resim ve Heykel Müzesi fiziksel etkinliklere de başlıyorlar. Bu kapsamda Hadi İşaret kurucusu Sibel Şengün, ‘İlk etapta on bin işitme engelli ve sağır kişiye ulaşmayı hedefliyoruz. Herkesin erişebildiği müzeler amacıyla başlattığımız projemizin ilk müzesi olan Ankara Resim ve Heykel Müzesi’nin domino etkisi yaratmasını ve müzelerin de kapsayıcı bir yaklaşımla işitme engelli ve sağır kişiler için de erişilebilir olması en büyük isteğimizdir’ dedi.
ÇİĞDEM ASLANTAŞ: SAĞIR VE İŞİTME ENGELLİ KİŞİLERİN SANATLA BAĞ KURMALARINDA İLK ADIMI BİRLİKTE ATACAK OLMANIN HEYECANINI YAŞIYORUZ
Müzelerin bilim, sanat, tarih ve tabiatın canlı kanıtları, yaşayan eğitim ve deneyim alanları olduğunu belirten Bongo Art Project kurucusu Çiğdem Aslantaş, tüm insanların bu bilgilere eşit koşullarda erişebilmesi gerektiğini belirterek, ‘Müzelere erişim temel bir haktır. Buna rağmen Türkiye’de ve dünyada müzelerin büyük çoğunluğu erişilebilirlik kurgusu yapılmadan tasarlanıyor. Bu ise engelli kişilerin, hatta engelsiz kişilerin müzelerden nitelikli biçimde yararlanabilmesini önlüyor. İçinde bulundukları coğrafyaya, tarihe, bilime ve sanata erişemeyen işitme engelli ve sağır kişiler, bu engel nedeniyle kendi kökleri ve kökenleriyle bağ kuramıyor. Bu nedenle İşaret Dili Müze Sözlükleri projesini hayata geçirdik. Böylece sağır ve işitme engelli kişilerin sanatla bağ kurmalarında ilk adımı birlikte atacak olmanın heyecanını yaşıyoruz. İlk uygulamamızı Ankara Resim ve Heykel Müzesi’nde başlatmış olduk.’”
BONGO ART PROJECT HAKKINDA
Müzelerin herkes için erişilebilir olması amacıyla çalışmalar yürüten bir sosyal girişim olan Bongo Art Project, ilk uygulamalarını Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nin yüzüncü yılında, Türkiye’nin ilk görme engelli müze eğitim ve deneyim alanını hayat geçirdi. Bu uygulama, Paris’te Avrupa Kalkınma Bankası tarafından açılan Sosyal İnovasyon Yarışması’nda Avrupa’nın en iyi 7 proje fikrinden birisi, Almanya’nın Ankara Büyükelçiliği tarafından yapılan Sürdürülebilir Gelecek Yarışması’nda ise bin 320 proje arasında Türkiye ikincisi seçildi.
HADİ İŞARET HAKKINDA
İşitenler ve sağır topluluk arasındaki iletişim boşluğunu kapatmak, dil engelini kırmak ve eğitimde fırsat eşitliğine katkıda bulunmak amacıyla kurulan Hadi İşaret ise sağır, işitme engelli ve işaret diline ilgi duyanlar için çalışmalar yürüten bir sosyal girişim.
