Türkiye'de yapılacak 1 Kasım Milletvekili Genel Seçimleri için Avrupa'da 8 Ekim'den bu yana oy kullanan vatandaşlar, saatlerce yağmur altında sıra beklemelerinin nedeni olarak seçim merkezlerinin yetersizliği ve uzaklığını gösterdiler.
Geçen hafta sonu özellikle Almanya'da oy kullanmak isteyen seçmenlerin 13 başkonsolosluk görev bölgesine akın ederek saatlerce yağmur altında beklemeleri tartışmaları da beraberinde getirdi. Belçika, Avusturya ve Fransa gibi ülkelerde de, genellikle partilerin tahsis ettiği otobüsler ile oy kullanmaya gidenler, uzun kuyruklar oluşturdu. Kimi bölgelerde yağmur altında saatlerce beklemek sorunda kalan seçmenler, yetkililerin sorunu çözmesi için çağrıda bulundu.
AK Parti Yurt Dışı Seçim Koordinasyon Merkezi Başkanı Mustafa Yeneroğlu, Yüksek Seçim Kurulu'nu (YSK) yurt dışında sandık sayısı ve seçim merkezlerini artırmaması nedeniyle eleştirdi.
Almanya'nın Kassel kentinde oturan bir seçmen oy kullanmak istediğinde sandık Frankfurt'ta kurulduğu için 195 kilometre yapmak zorunda kalıyor. Neu Ulm'da oturan bir başka seçmen ise sandık Münih'te kurulduğu için 170 kilometre yol katetmek zorunda.
Bir başka örnekte, Fransa'nın Narbonne kentinde ikamet eden bir seçmen Marsilya Başkonsolosluğuna gidip oyunu kullanabilmesi için gidiş geliş toplam 520 kilometre yol gitmek zorunda kalıyor.
İsveç'in Malmö kentindeki bir vatandaş, Stockholm'e gidip oyunu kullanmak için sadece gidiş yolunda 615 kilometre, Norveç'te Trondheim'den Oslo'ya 495 kilometre, ABD'nin Raleigh kentinde kayıtlı seçmen Miami için bin 300 kilometre, Kanada'nın Edmonton kentinde ikamet eden bir seçmen ise Ottawa Büyükelçiliğindeki sandıkta oyunu kullanabilmesi için gidiş geliş toplam 6 bin 800 kilometre, Avustralya'nın Peth kentinde oturan bir seçmen ise Melborune Başkonsolosluğu'na gidip oy kullanması için gidiş geliş toplam 6 bin 840 kilometre yol yapması gerekiyor.
Buna karşın YSK, yurt dışı seçmenin kendisine en uygun yerde oy kullanabilmesine izin vermesi ve seçim mahallerinin artırması durumunda örneğin Malmö'de oturan bir seçmen Stockholm'e bin 230 kilometre yol yapmak yerine hemen Malmö'nün karşısında bulunan Danimarka'nın başkenti Kopenhag'a geçerek toplam 40 kilometre yol yaparak oyunu kullanabilmesi mümkün olacak.
Mustafa Yeneroğlu geçen hafta sonu itibariyle Avrupa'daki seçim sandıklarına 500 bine yakın oy kullanıldığını ve sandık mahallerinde ciddi bir izdiham oluştuğunu anlattı. Yeneroğlu bu izdihamla karşılaşılacağını daha önceden tahmin ettiklerini ve bunun çözümü için YSK'ya müracaat ettiklerini ancak YSK'nın müracaatlarını dikkate almadığını ifade etti.
Yeneroğlu tüm yurt dışında oy kullanma konusunda sıkıntı yaşanmaması için gümrük modeli uygulanarak her seçmenin istediği bölge veya sandıkta oy kullanabilmesi ve seçim mahallerinin sayısının artırılması gerektiğini kaydetti.
Almanya'da 13 olan seçim bölgesinin 27'ye çıkarılması için daha önce YSK'ya teklif götürdüklerini vurgulayan Yeneroğlu, YSK'nın bu talebi ''sandık güvenliğini sağlayamayız'' gerekçesiyle kabul etmediğinin altını çizdi.
Avrupa'da ve özellikle Almanya'da en azından hafta sonları sandık sayısının artırılması gerektiğini kaydeden Yeneroğlu şöyle devam etti: ''Birçok konsolosluk bölgelerinde hafta içi ve hafta sonu sayısı aynıdır. Hafta sonu sandık sayısı artırılmalıdır. Konsolosluklarda sandık sayısı yeterli diye YSK'ya bilgi veriyorlar YSK da böyle bir takdir kullanıyor. Maalesef bu konuyla ilgili başkonsolosluklar da yeterli hassasiyet göstermiyorlar. Örneğin Stuttgart hafta sonu 11 sandık lazım kurulması lazım diyor buna göre kuruluyor. Diğer bir ok bölgede maalesef bu olmuyor.''
Yurt dışında seçimlere katılımın düşük olduğu algısının yanlış olduğunu belirten Yeneroğlu bu seçimlerde de yurt dışında katılımın yüzde 40 civarında olmasının beklendiğini ifade etti.
YSK'nın varolan yasal imkanları kullanmadığını savunan Yeneroğlu, yeni dönemde seçim kanunu teklifini yenileyip tekrar TBMM'ye sunacaklarını anlattı.
- Vatandaşlar da dertli
Oy kullanabilmek için eşiyle birlikte üç kez 50 kilometre uzaktan Düsseldorf Başkonsolosluğu'na gelen ve son gelişinde oy kullanabilen İsa Özçim, "Oy kullanmak için geldim park yeri bulamadım ve geri dönmek zorunda kaldım. Dün yani pazar günü ise kalabalıktan içeri giremedim. Türkiyemiz için bir oy bir oydur diye, geleceğimiz için bugün işyerinden izin almak zorunda kaldım. Sandık sayısı daha da artabilirdi, her yerde oy kullanılabilirdi, madem bizim oylarımız bu kadar önemli bize bu kadar zorluk çıkarılmaması gerekirdi" dedi.
Eşi Serpil Özçim ise "Eşime katılıyorum ama yakınımızda sandık olsaydı bizim gibi çalışan kişiler oyumuzu daha kolay verebilirdik" ifadesini kullandı.
Cumhuriyet Halk Partisi adına seçim komisyonu üyesi olarak görev yapan İbrahim Vural ise seçmenlerin çoğunun hafta içinde çalıştığını hatırlatarak sandıkların az oluşunun hafta sonları konsolosluklarda kaos yarattığını dile getirdi.
Oy kullanmak için Frankfurt Başkonsolosluğu'ndaki seçim merkezine Mannheim kentinden gelen Umut Vural, "Seçim alanı yakınımızda olsa daha çok kişi oy kullanırdı. Türkiye’deki gibi yakın yerlerde olsa daha iyi olurdu bizim için. Çünkü burada yaşlılarımız var özellikle. araçla gelmenin ekonomik maliyeti de var tabii. Mektupla oy kullanmak bence daha avantajlı ve daha iyi olur" dedi.
