AYM: “Kadın öğretmenlerin başörtüsü takması genel olarak yasaklanamaz”

Alman Anayasa Mahkemesi (AYM), başörtüsü nedeniyle devlet okulunda işe alınmayan bir kadının açtığı dava için “Kadın öğretmenlerin başörtüsü takmasının genel olarak yasaklanamaz.” hükmünü verdi.

Almanya 4.02.2023 18:45:34 0

AYM: “Kadın öğretmenlerin başörtüsü takması genel olarak yasaklanamaz”

Alman Anayasa Mahkemesi (AYM), Berlin’de başörtüsünün yasaklanması nedeniyle açılan davayla ilgili olarak “Berlin eyaletinde derslere giren kadın öğretmenlerin başörtüsü takması genel olarak yasaklanamaz.” kararını verdi.
Berlin eyaletinde öğretmenlere başörtüsü yasağı, eyaletin "Tarafsızlık Yasası’na dayandırılıyordu. Bu yasa kapsamında, diğer dini sembollere de devlet okullarında izin verilmiyor.

Bu doğrultuda, başörtüsü nedeniyle devlet okulunda işe alınmayan bir kadının açtığı dava, 2000 yılında Federal İş Mahkemesi’nde görülmüş ve mahkeme, başörtüsü yasağının sadece "okuldaki huzur ortamına ya da devletin tarafsızlığına yönelik somut bir tehdit oluşturması" durumunda söz konusu olabileceğine hükmetmişti. Anayasa Mahkemesi’nin 2015 yılında benzer bir konuda aldığı karara atıfta bulunan Federal İş Mahkemesi, ayrıca davacı kadına 5 bin euronun üstünde tazminat ödenmesine karar vermişti. Bu karar üzerine Berlin eyalet hükümeti AYM'ye itiraz başvurusu yapmıştı. AYM bugün verdiği kararla eyalet hükümetinin itirazını geri çevirmiş oldu.

AYM'nin iki farklı kararı

Alman Anayasa Mahkemesi, 2015 yılında başörtülü iki öğretmenin açtığı davada, okullarda tüm öğretmenleri kapsayan bir başörtüsü yasağının din özgürlüğü ile bağdaşmadığına hükmetmiş, 2020 yılında ise hukuk eğitimini tamamlayıp ilk sınavını geçmiş bir yargıç adayı stajyerin mahkeme salonunda devleti temsil ederken başörtüsü takamayacağı yönünde karar vermişti.
Eyalet parlamentosu tarafından görevlendirilen bilirkişi komisyonu, geçen yıl Eylül ayında sunduğu raporda, Tarafsızlık Yasası’nın, nesnel bir dayanak olmadan başörtülü kadınlara yönelik ayrımcılığı teşvik ettiği sonucuna varmıştı. 2005 yılında yürürlüğe giren Tarafsızlık Yasası şimdiye kadar pek çok davaya konu olmuştu.

Tarafsızlık Yasası tartışmaları

Berlin eyaletinde Sosyal Demokrat Parti (SPD), Yeşiller ve Sol Parti'den oluşan koalisyon hükümeti, 2021 yılındaki koalisyon anlaşmasında, Anayasa Mahkemesi'nin alacağı karara göre eyaletin Tarafsızlık Yasası'nda değişiklikler yapılabileceğini açıklamıştı. Berlin'de seçimlerin 12 Şubat'ta yenilenecek olması nedeniyle yeni hükümetin hangi partilerden oluşacağı bilinmiyor.

Anayasa Mahkemesi kararının ardından Tarafsızlık Yasası’nda değişiklik konusunda tartışmalar alevlendi. Alman hükümetinin ayrımcılıkla mücadele sorumlusu Ferda Ataman, Berlin eyaletinin ivedilikle yasada gerekli değişiklikleri yapması gerektiğini belirterek dini sembollere genel bir yasağın Eşit Muamele Yasası’ndaki ayrımcılık yasağını ihlal ettiğini vurguladı.

Eğitim ve Bilim Sendikası Berlin Eyalet Teşkilatı da konunun hukuken sağlam bir temele oturtulması gerektiğini, bir öğretmenin başörtüsü takıp takamayacağının artık yerel mahkeme kararlarıyla belirlenemeyeceğini belirtti.

CDU: “Devlete bağlı kurumlarda başörtüsü yasağına bağlı kalınmalı”

Eyalette muhalefetteki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinin meclis grubu da yasanın hukuken sağlam hâle getirilmesi için reform yapılmasından yana görüş bildirdi. Bununla birlikte devlete bağlı kurumlarda başörtüsü yasağına bağlı kalınması ve çocukların dini ve ideolojik nüfuza karşı korunması gerektiğini savundu.

“AYM kararına saygı duyuyoruz”

Eyalet adalet bakanlığından yapılan açıklamada ise AYM kararına saygı duyulduğu ve gerekli çalışmalara ivedilikle başlanacağı kaydedildi.